Dok vlasti u Prištini danas uz najviše državne počasti obeležavaju 18. godišnjicu od usvajanja Deklaracije o nezavisnosti u Skupštini Kosova, iz Beograda stižu oštre osude uz ocenu da je reč o „velikom porazu međunarodnog prava“. Dok kosovski lideri ističu „punoletstvo demokratije“ i usklađenost sa Ahtisarijevim planom, Kancelarija za Kosovo i Metohiju Vlade Srbije saopštila je da je reč o „antidemokratskom sistemu“ koji počiva na sistematskom obespravljivanju srpskog naroda.
„Jednostrano proglašenje nezavisnosti pre osamnaest godina nije ništa drugo do poraz za sve koji su se nadali uređenom društvu. To je početak zaraze koja preti interesima mnogih država sa separatističkim pokretima“, navodi se u saopštenju Beograda, uz tvrdnju da su Srbi na Kosovu danas „najugroženiji narod na tlu savremene Evrope“.
Iako je Međunarodni sud pravde 2010. godine ocenio da sama Deklaracija nije prekršila međunarodno pravo, pitanje državnosti ostalo je u domenu bilateralnih odnosa. Prema podacima Prištine, Kosovo priznaje 121 država, uključujući i prošlogodišnja priznanja Sirije, Sudana, Kenije i Bahama, dok Beograd, uprkos smanjenom intenzitetu kampanje „otpriznavanja“ usled međunarodnih sporazuma, i dalje taj broj osporava.
Osamnaesta godišnjica protiče u senci skoro potpunog povlačenja institucija Republike Srbije sa terena. Nakon Briselskog i Evropskog sporazuma, srpsko osoblje u policiji, pravosuđu i lokalnim samoupravama integrisano je u kosovski sistem, dok su energetska mreža i telekomunikacije prešli pod nadležnost Prištine. Na terenu su preostale još samo zdravstvene i obrazovne ustanove, čija je dalja sudbina i integracija trenutno jedna od najosetljivijih tema u procesu normalizacije odnosa.